Bệnh Ung Thư Tuyến Tiền Liệt

tuyền liệt tiến, tuyến tiền liệt
male urinary system

Ung Thư Tuyến Tiền Liệt Tiền liệt là loại tuyến chỉ có ở nam giới, vì vậy chỉ đàn ông mới bị ung thư tiền liệt tuyến.

Là một hạch nhỏ nằm dưới bọng đái gần ruột già, ở trước trực tràng. Nó bao quanh niệu đạo, tức ống dẫn nằm bên trong dương vật qua đó nước tiểu và tinh dịch thoát ra. Hạch tuyến tiền liệt là thành phần của hệ thống sinh sản ở nam giới. Nó sản xuất phần lớn chất nhờn tạo tinh dịch nuôi dưỡng tinh trùng.

Tuyến tiền liệt có xu hướng phình lớn hơn khi đàn ông già đi. Đôi khi tuyến này có thể đè ép đường ống dẫn nước tiểu và gây ra vấn đề về tiểu tiện

Tuy phát triển chậm hơn các loại bệnh ung thư khác nhưng bệnh có thể di căn lan sang các khu vực khác đặc biệt là vào xương và các hạch bạch huyết. Giai đoạn đầu, các dấu hiệu dường như không đáng kể hoặc không xuất hiện nhưng đến các giai đoạn cuối xuất hiện các triệu chứng như tiểu ngắt quãng, tiểu ra máu, đau khi đi tiểu,…

ảnh: internet

Ung thư tuyến tiền liệt có lây không?

Tuy nằm trong số những loại bệnh ung thư có tính chất di truyền nhưng các chuyên gia hàng đầu thế giới đã khẳng định: Ung thư tuyến tiền liệt là không có tính chất lây lan. 
Ngoài di truyền, một số bệnh nhân sống gần nhau cũng có thể mắc ung thư tuyến tiền liệt, nhưng đó không phải là sự lây lan. Những người sống gần nhau mà cũng mắc ung thư tuyến tiền liệt đa phần là do lối sống, môi trường sống giống nhau.

Dấu hiệu nhật biết ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

Đa số bệnh nhân mới chớm bị ung thư tiền liệt tuyến đều không có dấu hiệu hay triệu chứng. Các triệu chứng thường lộ ra trễ hơn, khi bệnh đã tiến triển thêm, trong các giai đoạn sau các triệu chứng ung thư tuyến tiền liệt có thể bao gồm:

  • Khó cương cứng hoặc khó giữ tình trạng cương cứng (bị bất lực)
  • Cảm thấy mắc tiểu thường xuyên hay bất thình lình. Mất kiểm soát khi đi tiểu
  • Thấy tiểu tiện khó khăn (thí dụ khó tiểu khi bắt đầu hay không tiểu được khi mắc tiểu hay nước tiểu chảy ra yếu).
  • Khó chịu khi đi tiểu.
  • Thấy có máu trong nước tiểu hay tinh dịch.
  • Đau ngang thắt lưng, bắp vế hay hai bên hông.
  • Cảm thấy yếu sức hay tê bại ở chân hoặc bàn chân

Nguyên nhân dẫn đến bệnh

Nguyên nhân của bệnh ung thư tuyến tiền liệt chưa được khẳng định chính xác. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh:

Tuổi tác cao

Hầu hết các trường hợp được chẩn đoán ở nam giới, độ tuổi từ 50 trở lên.

Tiền sử gia đình mắc bệnh

Những người có cha, hoặc anh em trai mắc ung thư tuyến tiền liệt, thì có nhiều khả năng phát triển bệnh hơn so với những người khác.

Ung thư tuyến tiền liệt thường phát triển chậm, do đó bệnh nhân có thể không có dấu hiệu của bệnh trong nhiều năm. Các biểu hiện thường chỉ trở nên rõ ràng khi ung thư tuyến tiền liệt đủ lớn để gây áp lực đến niệu đạo (ống dẫn nước tiểu từ bàng quang đến dương vật).

ảnh: internet

Một hệ thống chuẩn hóa quốc tế có tên gọi TNM được sử dụng để phân giai đoạn bệnh ung thư tuyến tiền liệt, nhằm chỉ ra ung thư đã lan đến đâu.

  • T (tumour-khối u) cho biết kích thước và độ dày của khối u xâm lấn.
  • N (nodes-hạch) cho biết liệu các hạch bạch huyết đã bị ảnh hưởng hay chưa.
  • M (metastasis-di căn) cho biết ung thư đã lan ra hay chưa.

Quy trình khám và chẩn đoán bệnh tuyến tiền liệt

Có hai phương pháp khám phổ biến giúp quá trình chẩn đoán bệnh chính xác: 

  • Xét nghiệm máu: Phương pháp thử Kháng nguyên Đặc hiệu Tuyến tiền liệt (Prostate Specific Antigen) hay còn gọi tắt là PSA giúp bác sĩ nhận diện xem có sự gia tăng nào trong chất đạm đặc hiệu này hay không. Tuy nhiên một kết quả thử PSA cao không nhất thiết là bị ung thư. 
    —-PSA là chất do tuyến tiền liệt tạo ra. Ung thư tiền liệt tuyến có thể làm cho lượng PSA trong máu tăng lên. Mức PSA trong máu bệnh nhân có thể báo cho bác sĩ biết là có vấn đề. Kế đó cần phải thử nghiệm thêm để định rõ vấn đề này là ung thư hay điều gì khác
  • Khám trực tràng bằng ngón tay (Digital Rectal Examination – DRE): Bác sĩ khám trực tràng bằng ngón tay có mang găng và bôi trơn để kiểm tra kích thước của tuyến tiền liệt và đánh giá xem có bất thường nào không. 

Từ các kết quả khám ban đầu, có thể bác sĩ sẽ đưa ra những chẩn đoán cơ bản. Nếu các xét nghiệm cho thấy có khả năng mắc bệnh ung thư tiền liệt tuyến, giai đoạn kế tiếp là xét nghiệm sinh thiết. Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán xác định ung thư tuyến tiền liệt. 

Sinh thiết tuyến tiền liệt :

– Khi sinh thiết, bác sĩ sẽ trích lấy một mẩu nhỏ mô ở nơi dường như bị ung thư. Sẽ quan sát mô này dưới kính hiển vi để xem có bất cứ tế bào ung thư nào không. Sinh thiết cốt lõi dùng kim là phương pháp chánh để dò tìm ung thư tiền liệt tuyến. Vị bác sĩ thường thực hiện thể thức này được gọi là bác sĩ niệu khoa.

– Để tiến hành thử nghiệm, bác sĩ sẽ nhanh chóng luồn một cây kim nhỏ qua thành trực tràng và vào tuyến tiền liệt. Khi rút trở ra thì kim đã trích lấy một mẩu nhỏ mô. Điều này được thực hiện nhiều lần để lấy mẫu từ các vùng khác nhau của tuyến tiền liệt. Mẫu thử được gởi tới phòng thí nghiệm (lab) để xem trong đó có tế bào ung thư hay không.

-Theo mô tả thì xem như thử nghiệm này có thể gây đau, nhưng đa số chỉ xuất hiện cảm giác khó chịu ngắn ngủi vì kết thúc quá nhanh. Đa số bác sĩ thực hiện sinh thiết đều làm tê vùng này trước nhất. Nếu muốn thì bạn có thể hỏi bác sĩ xem có hoạch định tiến hành điều này hay không.

– Cần khoảng 15 phút cho lần sinh thiết, và thường thực hiện tại phòng khám của bác sĩ. Ắt hẳn sẽ trao thuốc trụ sinh cho quý vị sử dụng trước khi sinh thiết và trong một hoặc 2 ngày sau đó để khỏi bị nhiễm trùng.

– Trong vài ngày sau khi thực hiện thử nghiệm, có thể quý vị sẽ cảm thấy đau rát và nhìn thấy máu trong nước tiểu của mình. Cũng có thể bị chảy máu chút ít từ trực tràng của bệnh nhân. Nhiều người đàn ông cũng thấy có chút ít máu trong tinh dịch của họ. Điều này có thể kéo dài vài tuần lễ sau khi sinh thiết.

– Có thể cần đến một tuần lễ để lấy kết quả từ phòng lab. Và ngay cả khi đã lấy nhiều mẫu thử, lần sinh thiết vẫn có thể bỏ sót ung thư. Vì lý do này, bác sĩ có thể yêu cầu lập lại thử nghiệm nếu nghi ngờ đã xuất hiện ung thư.

https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/cancer-control/vi/booklets-flyers/if-you-have-prostate-cancer-vietnamese.pdf

Những thử nghiệm khác dùng để hiểu biết rõ hơn về bệnh

Cùng với phương thức thử máu tìm PSA và khám trực tràng, có thể bác sĩ cũng muốn thực hiện những thử nghiệm khác để biết rõ hơn về tình trạng ung thư. Sau đây là một vài thử nghiệm có thể sẽ trải qua:

Quét chụp hình xương: Khi đã lan rộng thì ung thư tiền liệt tuyến có thể khởi sự quá trình tăng trưởng tại xương. Thể thức quét chụp hình xương có thể cho thấy ung thư tiền liệt tuyến đã lan rộng tới xương hay chưa.

Rọi MRI: Thể thức MRI sử dụng sóng vô tuyến và nam châm cực mạnh – thay vì quang tuyến X – để tạo hình ảnh. MRI có thể hiển thị hình ảnh rất rõ nét về tuyến tiền liệt và ung thư tiền liệt tuyến. Kết quả sẽ cho thấy tình trạng ung thư có lan rộng ra ngoài tuyến tiền liệt hay không. Điều này giúp các bác sĩ hoạch định công việc chữa trị

Sinh thiết hạch bạch huyết: Hạch bạch huyết là những bộ phận nhỏ hình hột đậu của hệ miễn dịch. Có thể sẽ thực hiện sinh thiết hạch bạch huyết nếu bác sĩ nghĩ là tình trạng ung thư đã lan rộng từ tuyến tiền liệt tới các hạch bạch huyết gần đó. Nếu phát hiện tế bào ung thư trong hạch bạch huyết thì ngoài phẫu thuật, quý vị cũng có thể cần những trị liệu khác.

Chụp CT: Đôi khi còn gọi là “rọi CAT” (cắt lớp điện toán). Thể thức chụp CT sử dụng loại quang tuyến X đặc biệt để có được nhiều hình ảnh của cơ thể. Những hình này được máy vi tính kết hợp lại và tạo ra 1 bức ảnh rất chi tiết. Kết quả chụp CT có thể cho thấy tình trạng ung thư đã lan rộng tới các hạch bạch huyết gần đó hay chưa. Cũng có thể dùng cách chụp CT để dẫn hướng luồn kim khi sinh thiết.

https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/cancer-control/vi/booklets-flyers/if-you-have-prostate-cancer-vietnamese.pdf
ung thư tiến tuyền liệt
ảnh-image: wikimedia/ tế bào ung thư

Phương pháp điều trị u tuyến tiền liệt ở nam giới

Tùy vào tình trạng mắc bệnh của bệnh nhân thì sẽ có các phương pháp điều trị khác nhau và bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ riêng cho từng loại ung thư: Có khi là phẫu thuật loại bỏ khối u hoàn toàn hoặc cố gắng kiểm soát tế bào ác tính.

  • Nếu bệnh không lan rộng ra bộ phận khác ngoài tuyến tiền liệt, giám sát chủ động là sự lựa chọn tốt nhất. Điều này có nghĩa là ung thư được theo dõi chủ động bằng các xét nghiệm nhưng không điều trị ngay.
  • Nếu các xét nghiệm cho thấy ung thư đang phát triển, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để loại bỏ các khối u, tiến hành xạ trị để kiểm soát và ngăn sự tiến triển của bệnh.

Xem thêm: https://bacsivietnam.com/category/benh/

Nguồn tham khảo:
https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/cancer-control/vi/booklets-flyers/
https://www.wikimedia.com
http://languages.cancercouncil.com.au

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*